Rəqəmsal əkizlər reallığa çevrilir: Süni intellekt insanın yerinə işləməyi öyrənir
Süni intellekt artıq sadəcə suallara cavab verən və məlumat hazırlayan texnologiya olmaqdan çıxaraq yeni mərhələyə qədəm qoyur. Dünyanın müxtəlif texnologiya şirkətləri konkret insanların görünüşünü, səsini və müəyyən davranış xüsusiyyətlərini təqlid edə bilən rəqəmsal əkizlər üzərində işləyirlər.
Belə virtual surətlər müştərilərlə ünsiyyət qura, sualları cavablandıra və bəzi hallarda real insanın iş funksiyalarının müəyyən hissəsini yerinə yetirə bilir.
Lakin texnologiyanın sürətli inkişafı yeni suallar da yaradır: insan öz rəqəmsal surətinə nə dərəcədə nəzarət edə biləcək və süni intellekt səhv etdikdə məsuliyyət kimin üzərinə düşəcək?
Rəqəmsal əkiz insanın əvəzinə
Bu istiqamətdə çalışan şirkətlərdən biri Proto Hologramdır. Şirkət süni intellekt texnologiyalarından istifadə edən interaktiv holoqrafik sistemlər hazırlayır.
Şirkətin qurucusu Devid Nussbaumun da öz rəqəmsal əkizi mövcuddur. Virtual versiya onun iştirakı ilə hazırlanmış materiallar əsasında öyrədilib və insanlarla ünsiyyət quraraq şirkətin fəaliyyəti barədə məlumat verə bilir.
Bu cür texnologiyaların tətbiq sahəsi yalnız sərgi və təqdimatlarla məhdudlaşmır. Rəqəmsal avatarların hava limanlarında, muzeylərdə, mağazalarda və digər xidmət sahələrində istifadə imkanları sınaqdan keçirilir.
Böyük şirkətlər də rəqəmsal əkizlərlə maraqlanır
Rəqəmsal surət ideyası iri texnologiya şirkətlərinin rəhbərlərinin də diqqətini çəkib.
Mənbədə Uber-in baş direktoru Dara Xosrovşahinin ünsiyyət və rəy bildirmə tərzini təqlid etmək üçün Dara AI adlı rəqəmsal versiyanın hazırlandığı bildirilir. Bu sistem əməkdaşlara təqdimatların hazırlanması və təkmilləşdirilməsində kömək edə bilər.
Eyni zamanda Mark Zukerberqin də müəyyən davranış və danışıq xüsusiyyətlərini əks etdirəcək süni intellekt əsaslı rəqəmsal versiyasının hazırlanması barədə məlumat verilir.
Beləliklə, məqsəd artıq yalnız insana zahirən bənzəyən avatar yaratmaq deyil. Texnologiya şirkətləri konkret şəxsin iş və ünsiyyət xüsusiyyətlərinin də süni intellekt tərəfindən təqlid edilməsinə çalışırlar.
Virtual əməkdaşlar 24 saat işləyə bilər
Rəqəmsal əkizlərin biznes üçün əsas üstünlüklərindən biri onların eyni vaxtda çoxsaylı tapşırıqları yerinə yetirmək potensialıdır.
Süni intellekt avatarları hazırlayan HeyGen kimi şirkətlər insanların virtual versiyalarının yaradılması üzərində işləyirlər.
Mənbədə bildirilir ki, belə bir avatarın yaradılması üçün bir neçə dəqiqəlik ilkin videogörüntü kifayət edə bilər. Bununla belə, texnologiya hələ inkişaf mərhələsindədir və real insanın davranışının qüsursuz şəkildə təkrarlanmasına zəmanət verilmir.
Süni intellekt səhv edəndə nə baş verir?
Rəqəmsal əkizlərin imkanları artdıqca onların səhvlərinin nəticələri də daha ciddi ola bilər.
Mənbədə göstərilən nümunələrdən birində rəqəmsal əkiz şirkətin əslində mövcud olmayan gələcək planları haqqında məlumat verməyə başlayıb. Problem vaxtında müəyyən edilərək düzəldilib.
Bu hadisə göstərir ki, virtual surətin inandırıcı görünməsi və danışması onun təqdim etdiyi bütün məlumatların doğru olması demək deyil.
Məhz buna görə insan nəzarətinin qorunması rəqəmsal əkiz texnologiyasının əsas məsələlərindən biri olaraq qalır.
Rəqəmsal surətiniz kimə məxsus olacaq?
Texnologiyanın inkişafı hüquqi və etik sualları da gündəmə gətirir.
Əgər əməkdaş öz səsini, görüntüsünü və davranış nümunələrini şirkətə təqdim edərək rəqəmsal surətinin yaradılmasına razılıq verirsə, gələcəkdə həmin avatar üzərində nəzarətin kimdə qalacağı mühüm məsələyə çevrilir.
İşçi şirkətdən ayrıldıqdan sonra rəqəmsal surətindən istifadə davam edə bilərmi? İnsan sonradan razılığını geri götürə bilərmi? Onun səsi və görünüşü başqa məqsədlərlə istifadə edilə bilərmi?
Bu suallar rəqəmsal əmək bazarının gələcəkdə qarşılaşacağı əsas problemlərdən ola bilər.
Deepfake təhlükəsi artır
İnsanların razılığı olmadan yaradılan süni intellekt surətləri isə daha ciddi təhlükə yarada bilər.
Müasir sistemlər insanların səsini və görünüşünü kifayət qədər inandırıcı formada təqlid edə bilir. Bu imkanlardan dələduzluq məqsədilə də istifadə olunur.
Mənbədə Britaniyanın Arup şirkəti ilə bağlı hadisə nümunə göstərilir. Şirkət əməkdaşlarından biri videokonfrans zamanı qarşısındakı şəxslərin real həmkarları və rəhbərləri olduğuna inanaraq təxminən 25 milyon dollar məbləğində vəsaitin köçürülməsinə razılıq verib. Əslində isə görüşdə süni intellekt vasitəsilə yaradılmış rəqəmsal təqlidlərdən istifadə edilmişdi.
Bu kimi hadisələr rəqəmsal şəxsiyyətin təsdiqlənməsi və təhlükəsizlik sistemlərinin gələcəkdə daha böyük əhəmiyyət daşıyacağını göstərir.
Süni intellekt insanın peşəsini öyrənirsə...
Ən maraqlı məsələlərdən biri rəqəmsal əkizlərin əmək bazarına mümkün təsiridir.
Hazırda süni intellekt müştərilərin suallarını cavablandıra, məlumatları təhlil edə və müxtəlif iş proseslərində insanlara kömək edə bilir. Daha inkişaf etmiş sistemlərin gələcəkdə bəzi peşələr üzrə iş funksiyalarının böyük hissəsini öz üzərinə götürməsi ehtimalı müzakirə olunur.
Bu fonda tamamilə yeni yanaşma meydana çıxır: insana süni intellektə öz peşəsini öyrətməsi üçün pul ödənilir.
Mənbədə Action Model adlı startapın mütəxəssislərə süni intellekt agentlərinin onların işini öyrənməsinə kömək etmək müqabilində saatda 100 dollar ödəməyi təklif etdiyi bildirilir.
Şirkət sistem istifadəyə verildikdən sonra müəyyən əlavə ödənişlərin edilməsi imkanından da danışır. Bu yanaşma müəyyən mənada müəllif qonorarına bənzəyən model kimi təqdim olunur.
Beləliklə, mütəxəssis öz bilik və təcrübəsini süni intellektə ötürür və bunun müqabilində gəlir əldə edir. Paradoks isə ondadır ki, həmin texnologiya gələcəkdə onun gördüyü işlərin bir hissəsini avtomatik şəkildə yerinə yetirə bilər.
Gələcəyin əmək bazarı dəyişə bilər
Rəqəmsal əkizlər hələ insanı tam əvəz edə biləcək səviyyədə deyil. Onlar səhv edə, məlumatı düzgün şərh etməyə və real insanın davranışını bütün detalları ilə təkrarlamaya bilərlər.
Ancaq texnologiyanın inkişaf sürəti göstərir ki, yaxın illərdə virtual əməkdaşlar biznes dünyasında daha geniş istifadə oluna bilər.
Bu gün rəqəmsal əkiz müştərinin sualını cavablandırır. Sabah təqdimat hazırlaya, görüşlərdə iştirak edə və ya müəyyən iş proseslərini insan müdaxiləsi olmadan həyata keçirə bilər.
Buna görə əsas məsələ artıq yalnız “Süni intellekt insanın rəqəmsal surətini yarada bilərmi?” sualı deyil.
Daha vacib sual budur: bu rəqəmsal surət hansı səlahiyyətlərə malik olacaq və ona kim nəzarət edəcək?
Süni intellekt insanların imkanlarını genişləndirə və vaxt itkisini azalda bilər. Bununla yanaşı, rəqəmsal əkizlərin yayılması insanın peşəkar biliyinin, səsinin, görünüşünün və rəqəmsal şəxsiyyətinin gələcəkdə necə qorunacağı barədə yeni müzakirələrə yol açır.