Bakının tarixi mərkəzində bütöv bir kitabxananın kiçik bir masaya sığa biləcəyi qeyri-adi muzey yerləşir. Burada dünyanın 76 ölkəsindən toplanmış 8 minə yaxın miniatür nəşr qorunur. Kolleksiyada nadir ədəbi əsərlər, qədim kitablar və ölçüləri cəmi bir neçə millimetr olan nümunələr yer alır.
İçərişəhərdə, Şirvanşahlar Sarayının yaxınlığında yerləşən Miniatür Kitab Muzeyi uzun illərdir paytaxtın ən maraqlı mədəniyyət məkanlarından biri hesab olunur.
Burada ziyarətçilər kibrit qutusu, poçt markası ölçüsündə və hətta onlardan da kiçik kitablarla tanış ola bilirlər. Ölçülərinin olduqca kiçik olmasına baxmayaraq, bu nəşrlərin bir çoxu mürəkkəb tərtibatı, keyfiyyətli cildi və yüksək çap dəqiqliyi ilə seçilir.
Şəxsi maraqdan dünya miqyasında tanınmağa
Muzeyin yaranma tarixi onilliklər ərzində miniatür kitabların toplanması ilə məşğul olmuş Zərifə Salahovanın adı ilə bağlıdır.
Onun bu sahəyə marağı 1982-ci ildə Moskvada İvan Krılovun təmsillərinin 1835-ci ilə aid kitabını əks etdirən faksimile nəşrini əldə etməsi ilə başlayıb.
Zaman keçdikcə kiçik kolleksiya dünya ədəbiyyatı nümunələrini, tarixi sənədləri, dini mətnləri və nadir bədii nəşrləri əhatə edən zəngin bir topluya çevrilib.
2002-ci ildə Bakının İçərişəhər ərazisində muzeyin açılması ilə bu qeyri-adi kolleksiya geniş ictimaiyyətə təqdim olunub.
Böyüdücü şüşə olmadan oxunması mümkün olmayan kitablar
Muzeyin ən təəccüblü eksponatlarından biri ölçüsü cəmi 2 × 2 millimetr olan miniatür kitabdır.
Onun səhifələri o qədər kiçikdir ki, mətn və təsvirləri yalnız böyüdücü şüşənin köməyi ilə görmək mümkündür.
Kolleksiyada nadir tarixi nəşrlər də nümayiş etdirilir. Bunlar arasında XVII əsrə aid Quran, Aleksandr Puşkinin sağlığında nəşr olunmuş «Yevgeni Onegin» poeması və 1815-ci ildə Londonda çap edilmiş «İngiltərənin tarixi» kitabı yer alır.
Azərbaycan klassiklərinin əsərlərinin miniatür nəşrləri də ekspozisiyada xüsusi yer tutur. Onların sırasında Nizami Gəncəvi, Nəsimi, Məhəmməd Füzuli və Xurşidbanu Natəvanın əsərləri var.
Ginnesin Rekordlar Kitabına düşən kolleksiya
Muzey unikal miniatür kitab kolleksiyası sayəsində beynəlxalq səviyyədə tanınıb.
2014-cü ildə kolleksiyanın 2913 nadir miniatür kitabdan ibarət hissəsi Ginnesin Rekordlar Kitabında qeydə alınıb.
Muzey dünyanın ən böyük miniatür kitab kolleksiyalarından birinə sahib olması ilə məşhurdur.
Hazırda kolleksiyada 76 ölkədən toplanmış 8 minə yaxın nəşr mövcuddur. Bu kitablar müxtəlif xalqların mədəniyyətini, dillərini və nəşriyyat ənənələrini əks etdirir.
Bakının turizm xəritəsində qeyri-adi məkan
Muzey təkcə ədəbiyyat həvəskarlarının deyil, tarix, incəsənət və nadir kolleksiyalarla maraqlanan turistlərin də diqqətini cəlb edir.
Burada dünya ədəbiyyatının məşhur əsərlərinin necə kiçik ölçülü poliqrafiya sənəti nümunələrinə çevrildiyini görmək mümkündür.
Bir çox ziyarətçi üçün ekspozisiya ilə tanışlıq gözlənilməz kəşfə çevrilir. Çünki gündəlik həyatda alışdığımız kitab burada tamamilə fərqli ölçüdə təqdim olunur.
Muzeyə giriş ödənişsizdir. O, İçərişəhərdə, 1-ci Qəsr döngəsi, 67 ünvanında yerləşir.
Kiçik kitabların böyük tarixi
Elektron nəşrlərin gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrildiyi rəqəmsal dövrdə Bakıdakı bu muzey ənənəvi kitab çapının özünəməxsusluğunu xatırladır.
Hər bir eksponat bütöv bir kitabın məzmununu son dərəcə kiçik ölçüdə qoruyub saxlamağı bacarmış naşirlərin, rəssamların və cild ustalarının böyük zəhmətinin nəticəsidir.
Miniatür Kitab Muzeyi bir insanın şəxsi marağının zamanla ölkə hüdudlarından kənarda da tanınan mühüm mədəni irs nümunəsinə çevrilə biləcəyinin parlaq göstəricisidir.