Azərbaycan zəngin tarixi irsi ilə arxeoloqların, tarixçilərin və tədqiqatçıların diqqətini cəlb etməkdə davam edir. Qədim yaşayış məskənləri, sirli daş tikililər və qayaüstü təsvirlər minilliklər əvvəl ölkəmizin ərazisində mövcud olmuş sivilizasiyaların izlərini qoruyub saxlayır.
Azərbaycanın ən məşhur tarixi məkanlarından biri Qobustandır. Burada minlərlə qayaüstü təsvir günümüzə qədər gəlib çatıb. Qədim rəsmlər insanların gündəlik həyatı, ovçuluq fəaliyyəti, ayinləri və adət-ənənələri haqqında mühüm məlumatlar verir. Uzun illər aparılan araşdırmalara baxmayaraq, bəzi təsvirlərin dəqiq mənası və təyinatı hələ də suallar doğurur.
Qədim Qəbələ şəhəri də tarixçilərin xüsusi maraq göstərdiyi məkanlar sırasındadır. Əsrlər boyu Qafqaz Albaniyasının mühüm siyasi və mədəni mərkəzlərindən biri olmuş bu ərazidə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı qədim tikililərin qalıqları, məişət əşyaları, saxsı qablar və digər tarixi nümunələr aşkar edilib.
Ölkənin tarixi irsində qədim qalalar, müdafiə istehkamları və yeraltı keçidlər də xüsusi yer tutur. Bu tikililərin bəziləri yalnız qismən qorunub saxlanıldığı üçün onların ilkin görünüşünü və dəqiq təyinatını müəyyənləşdirmək çətinləşir.
Tarixçilər Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində aşkar edilmiş qədim dəfn abidələrinə də xüsusi diqqət yetirirlər. Bu tapıntılar keçmiş dövrlərdə yaşamış insanların dəfn mərasimlərini, sosial münasibətlərini və mədəni xüsusiyyətlərini öyrənməyə imkan yaradır.
Ən maraqlı suallardan biri isə budur: Azərbaycanın torpaq qatları altında hələ nə qədər naməlum tarixi abidə və arxeoloji tapıntı gizlənir?
Müasir texnologiyalar, o cümlədən üçölçülü skanlaşdırma, geofiziki tədqiqatlar və rəqəmsal modelləşdirmə tarixi obyektlərin ilkin quruluşuna zərər vermədən araşdırılması üçün yeni imkanlar yaradır.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, arxeoloji abidələrin qorunması yalnız elm üçün deyil, həm də Azərbaycanda mədəni turizmin inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanın qədim tarixi yeni səhifələrini açmaqda davam edir. Keçmişin bir çox sirləri isə hələ də öz tədqiqatçılarını gözləyir.
SCMedia.az oxucularını Azərbaycanın zəngin tarixi və mədəni irsi ilə tanış etməyə davam edir.