Süni intellekt texnologiyaları real görünən saxta videolar yaratmağa, səsləri təqlid etməyə və insanların xarici görünüşünü kopyalamağa imkan verir. Bir vaxtlar fantastika hesab edilən bu texnologiyalar bu gün dələduzluq vasitəsinə çevrilir.
Dələduzlar deepfake texnologiyasından istifadə edərək özlərini yaxın qohum, şirkət rəhbəri və ya tanınmış şəxs kimi təqdim edə bilərlər. Saxta səsli mesajlar və videozənglər insanları pul köçürməyə, şəxsi məlumatlarını açıqlamağa və ya məxfi məlumatları paylaşmağa inandıra bilər.
Əsas təhlükə ondadır ki, belə materialları həqiqi görüntülərdən ayırmaq getdikcə çətinləşir. Bununla belə, bəzi saxta videolarda dodaq hərəkətləri, mimika, işıqlandırma və ya səsdə uyğunsuzluqlar müşahidə oluna bilər.
Özünüzü necə qorumalısınız?
- Yalnız səsli mesaj və ya videozəng əsasında pul köçürməyin.
- Şübhəli müraciətləri əvvəlcədən tanıdığınız başqa əlaqə vasitəsi ilə yoxlayın.
- Şifrələri, təsdiq kodlarını və bank məlumatlarını heç kimə verməyin.
- Təcili qərar verməyə məcbur edən müraciətlərə və qeyri-adi maliyyə təkliflərinə ehtiyatla yanaşın.
Rəqəmsal təhlükəsizlik mütəxəssisləri hətta həmsöhbət inandırıcı göründükdə və səsləndikdə belə, məlumatlara tənqidi yanaşmağı tövsiyə edirlər.
Süni intellekt inkişaf etdikcə rəqəmsal saxtakarlıqları tanımaq şəxsi və maliyyə təhlükəsizliyinin vacib hissəsinə çevrilir. Artıq hər şeyi görmək və eşitmək kifayət etmir — məlumatı yoxlamaq daha böyük əhəmiyyət daşıyır.