Arxeoloqlar Qafqazın qədim mağaralarında genişmiqyaslı tədqiqatları davam etdirirlər. Bu mağaralar regionda ilk insanların həyatı və miqrasiyası haqqında yeni məlumatlar üzə çıxara bilər.
Tədqiqatçıların xüsusi diqqətini Qarabağda, Kiçik Qafqazın yamaclarında yerləşən Azıx mağarası cəlb edir. 2026-cı ildə beynəlxalq ekspedisiya burada arxeoloji qazıntıları davam etdirib. Alimlər mağaranın bir neçə girişinin olduğunu müəyyənləşdirib və ikinci giriş istiqamətində yeni sahənin tədqiqinə başlayıblar.
Qazıntılar zamanı mütəxəssislər mədəni təbəqələri, daş alətləri, sümükləri və digər tapıntıları araşdırırlar. Əldə olunan materiallar müasir üsullardan istifadə edilməklə laboratoriya şəraitində təhlil olunur.
Qafqazın digər mağaralarında da tədqiqatlar aparılır. Xocavənd rayonundakı Tağlar mağarasında Azərbaycan–Yaponiya birgə arxeoloji ekspedisiyasının üçüncü mövsümü həyata keçirilir. Əvvəlki tədqiqatlar zamanı burada 9 mindən çox arxeoloji tapıntı aşkarlanıb. Onların böyük hissəsi orta paleolit dövrünə aiddir.
Alimlər hesab edirlər ki, mağaraların gələcək tədqiqi qədim insanların həyat tərzini daha ətraflı öyrənməyə və Qafqazın tarixdən əvvəlki insan miqrasiyalarındakı rolunu daha yaxşı anlamağa imkan verəcək.